Ciekawe Fakty

Najszybsza ryba świata – wodny gepard

admin — Fri, 25 Dec 2009 11:59:35 +0000

O tym, że gepard jest najszybszym zwierzęciem na lądzie wie każdy, ale ciekawostką może być to, że najszybsza ryba na świecie, czyli Żaglica (Sailfish) potrafi płynąć z dokładnie tą samą prędkością – około 110 km/h! Wydaje się to być niewyobrażalną prędkością w wodzie, tym bardziej biorąc pod uwagę, że w Polsce na drogach rzadko kiedy można jechać dłużej niż kilka sekund z taką prędkością.

Żaglice występują w ciepłych wodach oceanów, mogą osiągać długość ok. 3m i ważyć nawet do 100kg. Nazwa ryby pochodzi od wysokiej płetwy grzbietowej, którą podczas “sprintu” żaglica składa do tyłu, a płynąc blisko powierzchni rozkłada i wysuwa ponad powierzchnię wody.

Poniżej przedstawiam fragment filmu nakręconego przez BBC Worldwide, w którym występują żaglice:

Źródła:
http://www.eksplorer.eu/Tematy-rozne/najszybsze-rzeczy-na-swiecie-cz-1.html
http://portalwiedzy.onet.pl/22545,,,,zaglica,haslo.html
http://www.sjp.pl/%BFaglica

Brak podobnych wpisów.

Coroczne dywidendy dla mieszkańców Alaski

admin — Sat, 31 Oct 2009 21:08:23 +0000

Nie każdy wie, że mieszkańcy Alaski otrzymują od swojego stanu coroczną dywidendę za sam fakt mieszkania w tym najzimniejszym ze stanów USA. Oczywiście pieniędzy tych nie dostają za to, że marzną bardziej niż inni.

Ponad 80% dochodów Alaski stanowią zyski ze sprzedaży ropy naftowej i gazu ziemnego, pochodzących m.in. z potężnych źródeł Prudhoe Bay na północy stanu. W 1976 roku powstał specjalny fundusz – Alaska Permanent Fund – mający na celu gromadzenie części dochodów ze sprzedaży naturalnych złóż. Konkretny cel na który miałyby być przeznaczone pieniądze nie został nigdy ściśle określony, jednak od 1982 roku głównym celem, na który przeznacza się pieniądze, są coroczne dywidendy dla mieszkańców stanu wypłacane w okolicach października.

Jaka jest wartość takiej dywidendy? Od 1982 do 2009 roku kształtowała się na poziomie ok. $330-$3,300 na osobę. W 2009 roku wynosi ona $1,305. Początkowo planowano, by jej wysokość regulował czas, przez jaki dana osoba mieszka na Alasce, jednak zrezygnowano z tego pomysłu i każdy mieszkaniec stanu, który mieszka na jego terenie dłużej niż 12 miesięcy i nie był karany w ciągu roku “rozliczeniowego”, otrzymuje taką samą kwotę.

Kwota rzędu $1000-$2000 dolarów może nie wydawać się zbyt wygórowana, jednak należy pamiętać że życie na Alasce nie jest łatwe, w niektórych regionach bezrobocie sięga 60%, a jeszcze do niedawna ceny w całej Alasce były znacznie wyższe niż w pozostałych stanach USA.

Źródła:
http://en.wikipedia.org/wiki/Alaska_Permanent_Fund
http://en.wikipedia.org/wiki/Alaska
https://www.pfd.state.ak.us/

Brak podobnych wpisów.

Dlaczego w Anglii jeździ się po lewej stronie?

admin — Sun, 25 Oct 2009 18:51:36 +0000

Wbrew pozorom, ruch lewostronny wcale nie jest tym “na przekór”. Istnieją przypuszczenia, że po lewej stronie poruszano się już od starożytności. W średniowieczu zasada ta została prawnie uregulowana przez papieża Bonifacego VIII, który nakazał pielgrzymom poruszanie się po lewej stronie drogi. Jednak podstawowa korzyść z ruchu lewostronnego polegała na łatwości dobycia i posługiwania się bronią ręczną w przypadku ataku ze strony osoby zbliżającej się z przeciwka.

Dlaczego zatem większość świata porusza się po prawej stronie? Wszystko zaczęło się podczas Rewolucji Francuskiej, gdy prześladowani francuscy arystokraci zaczęli poruszać się prawą stroną drogi – tak jak chłopi, by być mniej zauważalnymi. Ten sposób poruszania się podjął Napoleon i nakazał poruszać się tak swoim oddziałom wojskowym oraz rozpowszechnił go na całe swoje imperium (Hiszpanię, Niemcy, Włochy, Szwajcarię, Holandię, Polskę). Po upadku imperium, zasada ta została w powyższych krajach przeważnie zachowana.

A co z pozostałymi krajami? Rosja wprowadziła ruch prawostronny po rewolucji w 1920 roku, natomiast większość pozostałych krajów europejskich (oczywiście z wyłączeniem Wielkiej Brytanii) przyjęła ruch prawostronny dopiero po wkroczeniu na ich tereny Niemców podczas II Wojny Światowej. Najpóźniej, bo w 1967 roku, ruch prawostronny wprowadzono w Szwecji (Dzień H). W USA ruch prawostronny wprowadzono także dopiero w XX wieku (od 1908 roku zaczęto produkować samochody z kierownicą po lewej stronie).

Obrazek autorstwa bdesham pochodzi z Wikipedii

Obecnie ruch lewostronny obowiązuje głównie w Wielkiej Brytanii, Japonii, Indonezji, Tajlandii i byłych koloniach brytyjskich (m.in.: Irlandii, Australii, Nowej Zelandii, Cyprze, Malcie, Indiach, Pakistanie, Bangladeszu, Hongkongu, RPA oraz innych w Azji i Afryce). Szacuje się, że ok. 1/3 ludności świata mieszka w krajach, gdzie obowiązuje ruch lewostronny i że ponad 1/4 pojazdów na świecie porusza się po lewej stronie. Co ciekawe, we Francji, Włoszech, Szwajcarii, Szwecji, Danii, Belgii i Portugalii na kolei obowiązuje ruch lewostronny – pociągi jeżdżą lewym torem.

Jak się przedstawia kwestia pierwszeństwa i wyprzedzania w ruchu lewostronnym? W europejskich krajach pierwszeństwo ma nadjeżdżający z prawej strony (tak jak w ruchu prawostronnym), wyprzedza się z prawej strony, a ronda objeżdża się zgodnie z ruchem wskazówek zegara (odwrotnie niż przy ruchu prawostronnym). W Japonii natomiast pierwszeństwo ma pojazd nadjeżdżający z lewej strony.

Źródła:
http://www.swulinski.com/podroze/LeftOrRight.html
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_lewostronny
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dagen_H

Brak podobnych wpisów.

Ciekawostki związane z Równikiem

admin — Thu, 15 Oct 2009 13:11:00 +0000

Równik to najdłuższy równoleżnik na Ziemi – mierzy 40 075km. Około 75% jego długości przebiega przez oceany, z czego 50% długości przebiega przez Ocean Spokojny. Równik przechodzi przez następujących 14 krajów:

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Gabon, Kongo, Demokratyczną Republikę Konga, Ugandę, Kenię, Somalię, Malediwy (przechodzi przez przynależne terytorium morskie), Indonezję, Kiribati (przechodzi przez przynależne terytorium morskie), wyspę Baker należącą do USA (przechodzi przez przynależne terytorium morskie), Ekwador, Kolumbię, Brazylię.

Na Równiku dzień i noc trwają zawsze po 12 godzin (dochodzi do zaledwie kilkuminutowych różnic). Słońce znajduje się centralnie nad Równikiem 2 razy do roku – podczas równonocy wiosennej i jesiennej.

Równik jest też najszybciej poruszającym się równoleżnikiem na Ziemi – najbardziej “wystaje” patrząc z punktu widzenia jej środka ciężkości. Z tego powodu jest to dobra lokalizacja dla portów kosmicznych, ponieważ prędkość obrotowa pozwala na mniejsze zużycie paliwa podczas startu rakiety (pod warunkiem, że startuje w kierunku wschodnim, tak jak obraca się Ziemia).

Z powodu swojego ruchu obrotowego, kula ziemska nie jest idealną kulą, a raczej elipsoidą. Oznacza to, że wskutek obracania się jest lekko spłaszczona na biegunach i lekko poszerzona na równiku. Średnica równika jest o prawie 43km dłuższa niż średnica mierzona pomiędzy biegunami (południkowo).

Co z tego wynika? To, że mimo że najwyższym szczytem na Ziemi jest Mount Everest (8848 m npm), to miejscem najdalej położonym od środka Ziemi jest szczyt Chimborazo w Ekwadorze (6267 m npm).

Wśród żeglarzy popularne są też pewne obrzędy związane z przekraczaniem równika po raz pierwszy przez niektórych członków załogi. Rytuały te jeszcze w drugiej połowie XX wieku były bardzo brutalne, co wzbudzało duże kontrowersje i doprowadziło do stopniowego regulowania ich przebiegu przez zarządców wielu flot.

Źródła
http://pl.wikipedia.org/wiki/Równik
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ziemia
http://en.wikipedia.org/wiki/Line-crossing_ceremony

Brak podobnych wpisów.

Ile kosztuje kilogram samochodu?

admin — Mon, 14 Sep 2009 17:08:54 +0000

Mówi się czasem, że kupując Mercedesa, ileś tam tysięcy (lub setek tysięcy) płaci się za gwiazdę na masce. Coś w tym jest, bo porównując ceny samochodów “prestiżowych” i tych “mniej prestiżowych” w zbliżonej konfiguracji, różnica zwykle jest widoczna.

Można pójść o krok dalej i policzyć, ile kosztuje jeden kilogram samochodu? Samochodu taniego jak Dacia Logan, popularnego jak VW Golf, czy luksusowego jak Mercedes klasy S. Wreszcie – jak ma się do tego koszt jednego kilograma produktów polskiego przemysłu motoryzacyjnego…

Jeden z najtańszych nowych samochodów na rynku:
- Dacia Logan – 31-38 zł

Najpopularniejsze samochody klasy C w Polsce:
- Ford Focus – 35-50 zł
- VW Golf – 52-70 zł

Popularny samochód klasy D:
- Ford Mondeo – 48-72 zł

Luksusowa limuzyna:
- Mercedes S 500 – 230 zł

Legendarny samochód sportowy:
- Porsche 911 – 280-500 zł

Samochody produkowane przez FSO/FSM – ceny używanych:
- Fiat 126p – 0.50-6 zł
- Fiat 125p – 1-19 zł
- Polonez – 0.50-4.5 zł

(Ceny uwzględnione w wyliczeniach pochodzą z września 2009, ceny samochodów używanych zaczerpnięte z ogłoszeń na Allegro)

Jak widać, kilogram nowego samochodu trochę kosztuje. Porsche w najmocniejszej i najbogatszej wersji wydawałoby się być na wagę złota, ale nie – to nawet nie ten rząd wielkości. Kilogram złota kosztuje bowiem około 100000zł. Nawiasem mówiąc, to Porsche nawet nie jest na wagę srebra ;) bo kilogram srebra kosztuje około 1650zł.

Brak podobnych wpisów.

Dlaczego rozmowy do Play są droższe?

admin — Sat, 22 Aug 2009 17:23:13 +0000

Różnica w cenie połączenia do Play wynika z tego, że Play, jako operator działający od niedawna na rynku, ma możliwość ustalenia niesymetrycznych tzw. stawek operatorskich. Oznacza to, że każda inna sieć dzwoniąc do Play płaci Play więcej za zrealizowane połączenie, niż Play płaci tej sieci, wykonując połączenie do jej użytkownika. Pozwala to ułatwić start na rynku nowemu operatorowi, będącemu w trakcie inwestowania we własną infrastrukturę telekomunikacyjną.

A ponieważ żaden operator nie będzie do interesu Play dopłacał, wyższy koszt połączenia zrzucany jest na użytkownika: dzwonisz do Play, więc sam za to zapłać.

Brak podobnych wpisów.

Pompowanie opon azotem – jaki ma sens?

admin — Wed, 05 Aug 2009 20:19:56 +0000

Modna jakiś czas temu stała się usługa pompowania opon azotem. Zakłady oponiarskie zachęcają klientów do skorzystania z tej (droższej oczywiście) usługi, pisząc m.in. o przedłużeniu żywotności opony, mniejszej utracie ciśnienia i mniejszym jego zmianom przy wahaniach temperatury.

Jest to oczywiście prawda, tyle że rozpatrując tę kwestię w kontekście samochodów poruszających się w ruchu ulicznym, różnice pomiędzy oponą napompowaną azotem a oponą napompowaną “zwykłym” powietrzem (gdzie i tak azotu jest 78%) są niezauważalne. Nie tylko dla kierowców tych samochodów, ale i dla większości przyrządów pomiarowych. A dostrzegane różnice to najczęściej autosugestia, lub podświadome usprawiedliwianie większego wydatku :) Także wpływ na zużycie opony to sprawa marginalna – szybciej zużyje się bieżnik, niż opona zniszczy od środka przez pompowanie zwykłym powietrzem.

Pompowanie azotem jest jednak na porządku dziennym i ma znaczenie w przypadku samolotów. Przede wszystkim chodzi o to, że azot jest gazem niepalnym, natomiast w powietrzu atmosferycznym znajduje się oprócz 78% azotu, także 21% tlenu – jakby nie było, palnego. Podczas lądowania samolotu hamulce i opony rozgrzewają się do bardzo wysokich temperatur i w ekstremalnych przypadkach może dojść do pęknięcia gumy lub samozapłonu na skutek wysokiej temperatury. Zewnętrzna część opony jest chłodzona pędem powietrza, natomiast wewnętrzna nie – brak tlenu w środku zapobiega zatem zapłonowi opony od środka.

Brak podobnych wpisów.

Jaka jest objętość wszystkich oceanów na świecie?

admin — Wed, 29 Jul 2009 13:30:18 +0000

Powierzchnia oceanów wynosi ok. 361 000 000 km2, a ich łączna objętość to “zaledwie” ok. 1,3 tryliardów (1 300 000 000 000 000 000 000 = 1,3*10^21) litrów.

Zasolenie wody w oceanach wynosi od 30 do 38 promili (3,0% do 3,8%). Przyjmując średnią wartość 35 promili i przybliżoną ich masę 35g oznacza to, że w wodach oceanicznych znajduje się ok. 45,5 bilarda (45 500 000 000 000 000) kg soli.

W kwietniu 2009 Ziemia liczyła 6,77 mld mieszkańców. Słona woda jest oczywiście niezdatna do picia, ale wyobraźmy sobie, że gdyby każdy mieszkaniec Ziemi pił dziennie litr wody oceanicznej, to pilibyśmy ją 526 milionów lat! Wyliczenie to dla uproszczenia nie uwzględnia przyrostu populacji, wynoszącej obecnie ok. 1,16%.

Ocean Spokojny zajmuje ok. 1/3 powierzchni kuli ziemskiej – ok. 179 700 000 km2, a jego objętość szacuje się na 671 370 000 km3. Jest też najgłębszym zbiornikiem wodnym na Ziemi – głębokość znajdującego się w jego obrębie Rowu Mariańskiego dochodzi do 10911m. Mimo, że na takiej głębokości ciśnienie jest ok. 1000 razy większe niż na powierzchni Ziemi, w 1960r. dotarł w to miejsce amerykański batyskaf Trieste z dwiema osobami na pokładzie!

Ocean Atlantycki ma powierzchnię 106 450 000 km2 i objętość ok. 354 700 000 km3
Ocean Indyjski ma powierzchnię 73 556 000 km2, i objętość ok. 292 130 000 km3.

Wyszczególnia się także:

Ocean Arktyczny (przez innych uważany za Morze Arktyczne, część Oceanu Atlantyckiego), o powierzchni 14 056 000 km2 i objętości ok. 13 700 000 km3)
oraz
Ocean Południowy oblewający Antarktydę, sięgający aż do równoleżnika 60st.S o powierzchni ok. 38 000 000 km2.

Źródła:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ocean
http://pl.wikipedia.org/wiki/Rów_Mariański
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ludność_świata
http://www.planeta.bo.pl/Lekcje/Konspekt/l32.htm

Brak podobnych wpisów.

Dlaczego modrzew zrzuca igły na zimę, a inne drzewa iglaste nie?

admin — Mon, 27 Jul 2009 09:59:01 +0000

Igły większości drzew iglastych posiadają tkankę okrywającą o zgrubiałej, pokrytej woskiem ścianie komórkowej, co w zimie zabezpiecza wewnętrzne tkanki nie tylko przed niską temperaturą, ale przede wszystkim przed parowaniem wody. Modrzew ma natomiast miękkie i delikatne igły, dlatego zrzuca je na zimę by zapobiec utracie wody tą drogą.

Brak podobnych wpisów.

Wypadki na polskich drogach

admin — Sat, 18 Jul 2009 13:55:55 +0000

W 2008 roku na polskich drogach doszło do 49.054 wypadków. To mniej niż w 2007, lecz zarówno w 2008 jak i w 2007 roku, czyli w roku kiedy wprowadzony został obowiązek całodobowej jazdy na światłach przez cały rok, wypadków było jednak więcej niż w poprzedzających latach 2006 i 2005! Zwiększyła się także liczba zabitych i rannych na polskich drogach.

49.000 wypadków w ciągu roku oznacza ponad 134 wypadki dziennie, czyli wypadek co 12 minut. 5.500 zabitych na drodze oznacza aż 15 ofiar dziennie! Natomiast 62.000 rannych w ciągu roku, to 170 dziennie.

Policji zgłoszono 381 520 kolizji drogowych, co daje ponad 1000 kolizji dziennie, czyli kolizję co półtorej minuty. Mowa tylko o tych zgłoszonych na policję. Do wypadków najczęściej dochodziło w piątki, a biorąc pod uwagę porę dnia – w godzinach 16:00-18:00.

Warto wspomnieć o tym, że 13% (prawie 6.500) wypadków spowodowali piesi. Główne przyczyny tych wypadków to nieostrożne wejście na jezdnię, przechodzenie przez jezdnię w miejscu niedozwolonym, wejście na jezdnię zza przeszkody (np. stojącego pojazdu). Piesi, uważajcie na siebie!

W 2008 roku odnotowano także ponad 150.000 przypadków prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Biorąc pod uwagę tylko pojazdy mechaniczne liczba ta zmniejsza się do do prawie 84.000 przypadków, ale to i tak oznacza aż 230 nietrzeźwych kierowców zatrzymanych dziennie (to jeden na 10 minut)! Pijani kierowcy spowodowali w 2008 roku 3529 wypadków (prawie 10 dziennie), w których śmierć poniosło 427 osób a rannych zostało 4.976.

Źródła:
http://www.policja.pl/portal/pol/71/37920/Podsumowanie_2008_roku.html
http://www.policja.pl/portal/pol/8/160/Wypadki_drogowe_w_latach_1985__2008.html
http://www.policja.pl/portal/pol/19/365/Prowadzenie_pojazdu_w_stanie_nietrzezwosci_art_178a.html

Brak podobnych wpisów.